Δευτέρα, 29 Μαΐου 2017

Το φώς χρώματα ζωντανεύει

Ποιοτική  και καλοδεχούμενη  μουσική έκφραση στον πρώτο δίσκο ακτίνας της Γιώτας Τσόκα

Α' δημοσίευση : www.thinkfree.gr         26/11/2011

«Εν αρχή ην ο λόγος…» ή το τέλος του μεταπολιτευτικού παραλογισμού


Α' δημοσίευση : www.thinkfree.gr 23/10/2011
κλικ

Δευτέρα, 27 Οκτωβρίου 2014

«Μοιραία ερωτικά παιχνίδια»


Αξιόλογη Carmen από Μέγαρο και Δημήτρια


                              Η κ Παπαλεξίου ως Carmen στο κόκκινο του ερωτικού πάθους.



Δευτέρα, 14 Νοεμβρίου 2011

Πάθος τυφλό…






Η όπερα "Σαμψών και Δαλιδά" στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

http://www.thinkfree.gr/?p=4208











Τρίτη, 18 Ιανουαρίου 2011

Γκέργκιεφ - Καβάκος στο Μέγαρο Μουσικής

Του Νικου Α. Δοντα "Καθημερινή16-1-2011"
Ενα σπουδαίο σύνολο, η Συμφωνική Ορχήστρα Μαριίνσκι της Αγίας Πετρούπολης εμφανίστηκε στις 8 Δεκεμβρίου στην αίθουσα «Χρήστος Λαμπράκης». Υπό τη διεύθυνση του Βαλέρι Γκέργκιεφ απέδωσε το Κοντσέρτο για βιολί και ορχήστρα του Τσαϊκόφσκι με σολίστ τον Λεωνίδα Καβάκο καθώς επίσης την Πέμπτη Συμφωνία του Μάλερ.
Στο Κοντσέρτο ο Γκέργκιεφ απέφυγε την υπερβολική ταχύτητα ειδικά στο πρώτο μέρος, αφήνοντας τις εκτενείς μελωδίες να ξεδιπλωθούν, επιτρέποντας στα μουσικά θέματα να αναπτυχθούν με γενναιοδωρία και κυρίως στον μεγαλόπρεπο, μεστό και στρογγυλό ήχο των εγχόρδων της ορχήστρας να γεμίσει την αίθουσα. Ο Καβάκος αντιμετώπισε τις δεξιοτεχνικές προκλήσεις του α΄ μέρους με μεγάλη σιγουριά. Ο εξαιρετικός του ήχος εκτιμήθηκε ιδιαίτερα στο λυρικό δεύτερο μέρος, όπου ο βιολιστής υπήρξε εκφραστικά σχεδόν αποστασιοποιημένος. Στο γ΄ μέρος, ταχύς, αέρινος, άκρως δεξιοτεχνικός, ο Καβάκος παρέσυρε τον Γκέργκιεφ οδηγώντας το έργο στην επιθυμητή φωτεινή κατάληξη.
Η γεμάτη εναλλαγές Πέμπτη του Μάλερ ξεκινά με ένα πένθιμο εμβατήριο και καταλήγει σε έναν βεβιασμένο παραληρηματικό θρίαμβο, του οποίου η λάμψη υπονομεύεται από τον συνθέτη ακριβώς μέσα από την υπερβολή του. Ο Γκέργκιεφ ανέδειξε τις προφανείς αντιθέσεις και, επιπλέον, πρόβαλε τον διάλογο των πολλών διαφορετικών ενοτήτων καθενός από τα πέντε μέρη του έργου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα υπήρξε το εκτενές Σκέρτσο, όπου μέσα από διάφορα επεισόδια η αρχική ανέφελη διάθεση σταδιακά διαβρώνεται. Συνολικά, ήταν μια ερμηνεία δεξιοτεχνική, καθώς ο Γκέργκιεφ χειρίστηκε με ακρίβεια τις παραγράφους, αλλά επίσης μια ερμηνεία με ψυχή, καθώς οι εξαιρετικές ποιότητες της ορχήστρας επέτρεψαν στον αρχιμουσικό να αποδώσει με επιτυχία τις διαθέσεις που πάνω απ’ όλα θέλει να εκφράσει η συγκεκριμένη μουσική.
Αλβαρες, όπως τενόρος
Δύο μέρες νωρίτερα στην ίδια αίθουσα το αθηναϊκό κοινό γοήτευσε ο Μαρσέλο Αλβαρες. Λυρικός τενόρος που τα τελευταία χρόνια αναλαμβάνει με επιτυχία βαρύτερους ρόλους, ο Αργεντινός Αλβαρες κέρδισε το ακροατήριο με την ακμαία, υγιή, γενναιόδωρη φωνή και την προσωπική του ακτινοβολία. Για την αθηναϊκή του εμφάνιση επέλεξε μόλις έξι άριες από τις όπερες «Μάκμπεθ», «Ο τροβαδούρος», «Λουίζα Μίλερ», «Αντρέα Σενιέ», «Ο Σιντ» και «Τουραντότ».
Στις χαμηλόφωνες σελίδες το τραγούδι ανέδιδε τρυφερότητα, ενώ η τεχνική και εκφραστική αρτιότητα του τενόρου εκτιμήθηκαν καθώς περνούσε με άνεση από διατυπώσεις μύχιων εξομολογήσεων σε φράσεις μεγαλύτερης έντασης, ελέγχοντας με επιτυχία τη δυναμική της φωνής του. Η γεμάτη, ομοιογενής φωνή ανέβαινε με άνεση στην ψηλή περιοχή και διατηρούσε τη λάμψη της, καθώς απέδιδε τις ηρωικές εξάρσεις και τα ξεσπάσματα των χαρακτήρων που υποδυόταν. Τον Αλβαρες συνόδευσε η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών υπό την καθοδήγηση του έμπειρου Αντζελο Καβαλάρο.

Παρασκευή, 17 Δεκεμβρίου 2010

Ο Τσαϊκόφσκι του Καβάκου και ο Μάλερ των Ρώσων

Καλλιτεχνικοί συνοδοιπόροι που έχουν ξαναεμφανιστεί μαζί στο Μέγαρο Μουσικής, ο Λεωνίδας Καβάκος και ο Βαλέρι Γκέργκιεφ καθήλωσαν το αθηναϊκό κοινό με το «Κοντσέρτο για βιολί» του Τσαϊκόφσκι
(Photo: Ακριβιάδης)

Του ΓΙΑΝΝΗ ΣΒΩΛΟΥ "Ελευθεροτυπία 14/12/2010"

Δύο συναυλίες με κοινό πρόγραμμα έδωσε στο Μέγαρο Μουσικής η Συμφωνική Ορχήστρα του Θεάτρου Μαριίνσκι της Αγίας Πετρούπολης υπό τον Βαλέρι Γκέργκιεφ (8 & 9/12/2010).
Η αίθουσα «Χρήστος Λαμπράκης» ήταν κατάμεστη από τη χαρακτηριστική εκείνη σύνθεση φιλόμουσου κοινού, που θύμιζε παλαιότερες εποχές ευμάρειας ενώ, παράλληλα, επιβεβαίωνε πόσο η μουσική μπορεί να παρέχει ψυχική παρηγοριά και πνευματική στήριξη σε δύσκολους καιρούς. Παρ' ότι σε άλλους σταθμούς της τρέχουσας περιοδείας -π.χ. στη Βιέννη- στο πρόγραμμα της αναφερόμενης ως «πρώτης παγκόσμιας ορχήστρας» δέσποζαν οι Συμφωνίες του Σοστακόβιτς, στην Αθήνα έγιναν διαφορετικές επιλογές.
Η βραδιά ξεκίνησε με το «Κοντσέρτο για βιολί» του Τσαϊκόφσκι. Σολίστας ήταν ο Λεωνίδας Καβάκος, η ερμηνεία του οποίου χαρακτηρίστηκε από υψηλότατες ποιότητες ήχου, τεχνικής εκτέλεσης και δεξιοτεχνίας. Κυρίαρχο στίγμα στην ανάγνωσή του προσέδωσε η συνειδητή αποχή από κάθε έκφραση γενναιόδωρα ρομαντικού συναισθήματος, όπως αυτό που έχουμε συνηθίσει να ακούμε στη μουσική του συνθέτη. Εξαιρώντας τις αναμενόμενα φορτισμένες κορυφώσεις, το εναρκτήριο Allegro moderato δόθηκε σε γενικά νηφάλιους τόνους, το μελωδικό υλικό εκτυλίχτηκε τακτικά, με κλινική καθαρότητα και εξαιρετική διαφάνεια ήχου. Το μέρος ελεύθερης δεξιοτεχνίας (cadenza) έρρευσε πολύ αργά, σε σχεδόν εκστατικούς τόνους, με μεγάλες στίξεις/σιωπές μεταξύ των φράσεων. Αντίθετα, το καταληκτικό Allegro vivacissimo λειτούργησε ως μεθυστικό ξέσπασμα βιρτουοζίστικης επίδειξης: ο απίστευτος συνδυασμός πραγματικά ιλιγγιώδους ταχύτητας και σφιχτής, οριακά συμπιεσμένης φραστικής με αψεγάδιαστη καθαρότητα άρθρωσης και αδιάλειπτο συντονισμό προς την ορχήστρα έκοψε την ανάσα!
Το δεύτερο μισό της βραδιάς κάλυψε η «Συμφωνία αρ. 5» του Μάλερ. Ο ήχος του θαυμάσιου ρωσικού συνόλου πρόβαλε πλούσιος, συμπαγής, αρθρωμένος σε τονισμένες αντιθέσεις κορεσμένων ηχοχρωμάτων, ενώ, ακριβώς λόγω του ξεκάθαρα μη γερμανικού προφίλ του, κίνησε ιδιαίτερα το ενδιαφέρον ως εργαλείο στην ανάδειξη της πολυσύνθετης μουσικής δραματουργίας του συνθέτη. Λειτουργώντας με απόλυτη εγρήγορση αν και όχι αντίστοιχη ευαισθησία, ο Γκέργκιεφ αντιμετώπισε την παρτιτούρα της μαλερικής Συμφωνίας ως πρό(σ)κληση και ως πεδίο εφαρμογής για τον παροιμιώδη δυναμισμό και την «πρωτεϊκή» τραχύτητα των ερμηνειών του. Το αποτέλεσμα ήταν λίγο άνισο, αλλά γενικά πολύ καλό και κατά τόπους συναρπαστικό.
Εκδηλα άστοχο ήταν το ρομαντικού αυτοοικτιρμού εναρκτήριο μέρος, όπου ο Ρώσος αρχιμουσικός απέτυχε να θέσει σε κίνηση την πολυεπίπεδη μουσική διαλεκτική του Μάλερ: αντί να πάλλεται με λυγμό, το πένθιμο εμβατήριο σερνόταν, δίχως διαχωρισμούς επιπέδων και παραγράφων η μουσική αφήγηση έρρεε παρατακτικά και γραμμικά, το πάθος απλώς εξαντλήθηκε αντί να εκτονωθεί... Αντίθετα, το «θυελλώδες» β' μέρος και το τυπικά αμφίθυμο Scherzo, αμφότερα πιο ξεκάθαρου χαρακτήρα και σίγουρα με αλλεπάλληλες, εντυπωσιακές σελίδες, αποτέλεσαν πεδίον δόξης λαμπρό για τα σφιχτοδεμένα έγχορδα και τα εξαιρετικά πνευστά της ορχήστρας όσο και για το παροιμιώδες machismo του Γκέργκιεφ. Στο μελαγχολικό Adagietto έγινε αισθητή η έλλειψη χώρου για την εκτόνωση του έρποντος, συναισθηματικά υπερκορεσμένου μελωδικού υλικού. Εκπληκτικό σε οικονομία μεγεθών, σαφήνεια άρθρωσης και πλούτο λεπτομερειών ήταν το αρθρωμένο σε αναρίθμητα μικροεπεισόδια και δραματουργικά flash-backs καταληκτικό μέρος. *

Κυριακή, 28 Νοεμβρίου 2010

Πανόραμα έργων του Δ. Μητρόπουλου

Του Νικου Α. Δοντα "Καθημερινή 28/11/2010"

Ενα συνέδριο και δύο συναυλίες αφιερώθηκαν πρόσφατα στον Δημήτρη Μητρόπουλο με αφορμή τα 50 χρόνια από τον θάνατό του. Την οργάνωση των μουσικών εκδηλώσεων είχε το Εργαστήρι Ελληνικής Μουσικής του Τμήματος Μουσικών Σπουδών (ΤΜΣ) του Ιονίου Πανεπιστημίου, ενώ την επιστημονική επιμέλεια είχαν ο Χάρης Ξανθουδάκης και ο Γιάννης Σαμπροβαλάκης.
Η συναυλία της 14ης Νοεμβρίου στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» περιελάμβανε 11 (!) σύντομα έργα ή αποσπάσματα συνθέσεων που κάλυπταν σχεδόν το σύνολο της δημιουργικής δουλειάς του Μητρόπουλου. Με άλλα λόγια, ακούστηκαν έργα που γράφτηκαν το 1912, όταν ο συνθέτης ήταν μόλις 16 ετών, όπως επίσης συνθέσεις της ώριμης ηλικίας των 40 ετών, πριν ο Μητρόπουλος αφοσιωθεί πλήρως στη διεύθυνση ορχήστρας. Αναπόφευκτα, υπήρχε τεράστια ποικιλία ύφους, που κυμάνθηκε από συνθέσεις μεταρομαντικού ιδιώματος ως έργα επηρεασμένα από την ατονικότητα που ο Μητρόπουλος διδάχτηκε στο Βερολίνο. Κόσμοι ολόκληροι χωρίζουν τις ενθουσιώδεις εφηβικές πιανιστικές «Ονειροπολήσεις στην ακτή» ή το αντίστοιχο επίσης πιανιστικό «Σκέρτσο», από την επική μουσική για την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή (1936), που μαζί με την μουσική για τον «Ιππόλυτο» του Ευριπίδη (1937) είναι οι τελευταίες συνθετικές εργασίες του Μητρόπουλου.
Το πρώτο ατονικό έργο
Τα δύο πιανιστικά έργα που προαναφέρθηκαν, όπως επίσης το «Κομμάτι για πιάνο» του 1925, ερμήνευσε ο Θοδωρής Τζοβανάκης, χαρισματικός πιανίστας με μεγάλες ευκολίες, που επιπλέον μελετά το πιανιστικό έργο του Μητρόπουλου. Οι ανέσεις του, η δεξιοτεχνία, ο έλεγχος της δυναμικής αλλά κυρίως η αίσθηση της δομής, συνεπώς και των εκφραστικών ενοτήτων κάθε έργου, επιτρέπουν να μιλά κανείς για ερμηνείες και όχι απλές αναγνώσεις των κομματιών. Η ανάδειξη των αντιθέσεων στο «Σκέρτσο», αλλά και το χιούμορ, το «κλείσιμο του ματιού» στο τέλος, επιβεβαιώνουν τη μουσικότητα και την ευφυΐα του καλλιτέχνη.
Ο Τζοβανάκης συνόδεψε επίσης τη μεσόφωνο Αγγελική Καθαρίου σε τρία φωνητικά έργα: την «Κασσιανή» (1919) σε ποίηση Παλαμά, που γράφτηκε για την Κατίνα Παξινού, η οποία ξεκινούσε τη σταδιοδρομία της ως δραματική υψίφωνος, την «Αφροδίτη Ουρανία» (1924) σε ποίηση Σικελιανού και το τραγούδι «Παν» (1924;) επίσης σε ποίηση Σικελιανού.
Ο Σπύρος Γκιγκόντης, βιολί, και ο Χρήστος Σακελλαρίδης, πιάνο, απέδωσαν το νεανικό «Συναυλιακό κομμάτι» (1913) και την ενδιαφέρουσα «Οστινάτα σε τρία μέρη» (1926;), το πρώτο έργο Ελληνα συνθέτη που γράφτηκε σε δωδεκαφθογγικό σύστημα. Το Κουαρτέτο του ΤΜΣ του Ιονίου πανεπιστημίου απέδωσε τον «Χορό των φαύνων» (1915) ενώ ο Μίλτος Λογιάδης διηύθυνε τα Χορωδιακά και Ενόργανα σύνολα του ίδιου θεσμού σε αποσπάσματα από τη μουσική για την «Ηλέκτρα», όπως επίσης στην τελική σκηνή από την όπερα «Αδελφή Βεατρίκη» (1920).